Là người đã từng gắn bó với nghề cung cấp giống rau các loại cho nông dân trên địa bàn từ những năm đầu của thập niên 80 thế kỷ trước, đến đầu năm 2008, nông dân Lê Văn Cường, ở phường 8, thành phố Đà Lạt bắt đầu chuyển sang trồng rau sạch. Chưa đầy 1 năm sau, sản phẩm rau của ông Lê Văn Cường đã được Ủy ban tiêu chuẩn hóa thực phẩm quốc tế (CODEX) chứng nhận sản phẩm đạt tiêu chuẩn của hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP).

Tháng 4.2009, mô hình sản xuất rau của ông Cường lại tiếp tục được chứng nhận đạt chuẩn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt quốc tế theo tiêu chuẩn Global Gap, khiến cho người trồng rau trong vùng sửng sốt.

Áp dụng tiêu chuẩn Global Gap là có lợi cho người mua và cả người bán, bởi khi sản phẩm xảy ra sự cố về ngộ độc thực phẩm hay dư lượng hóa chất vượt ngưỡng cho phép, nhà xuất khẩu hoặc người tiêu dùng truy xuất ra nguồn gốc nhà vườn trồng, cơ sở đóng gói để truy tìm nguyên nhân.

Riêng người sản xuất, thông qua việc áp dụng Global Gap cũng sẽ chứng minh được rằng: mình đã bón phân gì, phun thuốc gì và liệu có đúng theo quy trình kỹ thuật hay không? Đó là những yếu tố cần thiết để cấu thành nên sản phẩm rau sạch cao cấp mà ông Cường đã áp dụng thành công tiêu chuẩn Global Gap vào sản xuất. “Xuất phát từ nhu cầu thị trường, người tiêu dùng ngày càng chú ý đến vấn đế xuất khỏe, cần những sản phẩm có nguồn gốc, có thương hiệu để tin dùng, từ đó tôi nảy sinh ý nghĩ mình phải làm ra sản phẩm rau an toàn thật sự”, ông Cường cho biết.

Hiện ông Cường đã thành lập công ty Ánh Ban Mai, do chính ông làm giám đốc. Đồng thời, mở rộng quy mô sản xuất của công ty mình lên đến 5 hécta nhà kính theo tiêu chuẩn Global Gap, với trên 40 sản phẩm rau cao cấp các loại có nguồn gốc từ Châu Âu.

Thị trường đầu ra chủ yếu của công ty Ánh Ban Mai là cung ứng cho các siêu thị, nhà hàng cao cấp ở TP.HCM, với số lượng trung bình từ 20 - 30 tấn rau sạch các loại/tháng. Ngoài ra, công ty còn thực hiện liên kết sản xuất với 10 hộ nông dân trên địa bàn sản xuất rau theo tiêu chuẩn này, với tổng diện tích 15 ha.

Vườn rau xanh đạt tiêu chuẩn Global Gap của ông Cường

Hướng đi mới cho nông dân Đà Lạt

Do nhu cầu thị trường ngày càng lớn, số lượng đối tác tìm đến Ánh Ban Mai đặt hàng ngày càng đông, song vì không đủ sản phẩm để cung ứng nên đành phải từ chối hợp đồng. Ông Cường dự tính sẽ tiếp tục mở rộng diện tích canh tác và tăng cường liên kết với nhiều hộ nông dân khác, nhưng đây là điều vô cùng khó khăn, bởi lẽ không phải bất kỳ nông dân nào cũng kiên trì áp dụng quy trình sản xuất nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn Global Gap.

Ông Võ Đình Dị, chủ tịch hội nông dân phường 8, thành phố Đà Lạt, cho rằng việc áp dụng sản xuất rau theo tiêu chuẩn Global Gap đã mang lại hiệu quả kinh tế rất cao. Cứ 1kg sản phẩm rau sạch cao cấp được sản xuất theo tiêu chuẩn Global Gap thì có giá bán cao gấp 4 lần so với 1kg rau canh tác theo phương thức truyền thống. Và việc chuyển hướng canh tác này như là một quy luật tất yếu theo nhu cầu thị trường, khi đời sống kinh tế của người dân ngày càng được nâng cao hơn. Ông Dị cho biết, Hội đang tích cực vận động các hội viên chuyển hướng canh tác theo tiêu chuẩn Global Gap này. Nông dân Đà Lạt rất năng động trong sản xuất, vấn đề khó khăn hiện nay là nguồn vốn để đầu tư, còn về kỹ thuật thì tôi cho rằng nông dân thừa sức để áp dụng phương thức canh tác hiện đại này.

An toàn thực phẩm, an toàn lao động, sản phẩm đạt tiêu chuẩn và bảo vệ môi trường là 4 tiêu chí quan trọng mà Global Gap yêu cầu phải đạt được. Đồng thời, là một sản phẩm truy xuất được nguồn gốc và có trách nhiệm với người tiêu dùng là những yếu tố cần thiết, giúp các hộ nông dân, đơn vị, doanh nghiệp bảo vệ được thương hiệu của chính mình.

Theo ông Phạm Văn Án, giám đốc sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Lâm Đồng, việc áp dụng tiêu chuẩn Global Gap vào sản xuất sẽ cho ra những sản phẩm sạch cao cấp, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm một cách tuyệt đối, và điều này sẽ mở ra một biện pháp kỹ thuật trong mua bán nông sản hiện đại, gắn kết và ràng buộc trách nhiệm giữa người sản xuất với người tiêu dùng. Đây cũng là giấy thông hành để các sản phẩm làm ra theo tiêu chuẩn Global Gap dễ dàng xuất khẩu sang thị trường các nước trên thế giới.

Tuy nhiên, điều đáng buồn là đến nay, những mô hình sản xuất rau sạch cao cấp theo tiêu chuẩn Global Gap như công ty Ánh Ban Mai chỉ đếm trên đầu ngón tay.