CôngThương - Xuất khẩu của tháng 5 đã có dấu hiệu khởi sắc, ước đạt 9,1 tỷ USD, gần bằng chỉ tiêu tăng trưởng bình quân hàng tháng. Tuy nhiên, Vụ trưởng Vụ Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Phan Văn Chinh - cho rằng, xét về tổng thể thực hiện kế hoạch của cả năm thì tăng trưởng xuất khẩu những tháng tới sẽ cần phải cố gắng nhiều hơn nữa mới đạt được mục tiêu. Ước tính của Vụ Xuất nhập khẩu cho thấy, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 13%, bằng 106 tỷ USD của năm 2012, trung bình từ nay đến hết năm, mỗi tháng xuất khẩu phải thu về 9 tỷ 150 triệu USD, trong khi 5 tháng đầu năm mới đạt bình quân 8,572 tỷ USD.

Về cách thức hỗ trợ cho DN đẩy mạnh xuất khẩu, ông Chinh cho biết: Một trong những chìa khóa dẫn đến thành công trong hoạt động xuất khẩu những tháng cuối năm là tận dụng lợi thế từ các thị trường đã có Hiệp định Thương mại tự do. Điểm sáng của hoạt động xuất khẩu 5 tháng qua là việc tận dụng mở cửa thị trường vào FTA của các doanh nghiệp tăng rất mạnh. Tổng trị giá đơn hàng xin cấp CO là 5,525 tỷ USD, bằng 12,6% kim ngạch xuất khẩu, vượt xa so với cùng kỳ năm trước khi chỉ đạt 3,2 tỷ USD.

Không những thế, trị giá của các đơn hàng vào những thị trường có FTA cũng tăng hơn. “Vì vậy cần tận dụng chuyển đổi đổi cơ cấu hàng hóa để phát triển xuất khẩu, nâng cao hàm lượng sản phẩm chế biến”- ông Phan Văn Chinh khuyến cáo. Ở góc độ chuyên môn, Vụ Xuất nhập khẩu cam kết sẵn sàng hợp tác với các hiệp hội, ngành hàng trong việc hướng dẫn, tìm hiểu, tiếp cận các lợi thế từ các thị trường có FTA.

Lợi thế từ FTA cũng được bà Đặng Phương Dung - Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam khẳng định là rất thiết thực. Nhiều DN trong ngành dệt may, nhất là các DN FDI đã chủ động tận dụng cơ hội này khá tốt khi đưa hàng vào các thị trường được ưu đãi thuế. “Hiện nay, nhiều doanh nghiệp Việt cũng đang có hướng mở rộng thị trường vào khu vực này”- bà Dung cho biết.

Phó tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam - ông Hoàng Việt Dũng - cũng đề xuất, cần đẩy nhanh hoạt động đàm phán các hiệp định thương mại song phương hay TPP với Mỹ và Hiệp định Thương mại tự do với châu Âu để tạo cú hích mạnh cho nhà đầu tư. Đặc biệt, với việc cơ cấu lại danh mục sản phẩm, ông Dũng cho rằng, riêng trong lĩnh vực dệt may, việc tái cơ cấu mặt hàng, chuyển từ làm hàng gia công sang làm hàng FOB hay ODM sẽ là yếu tố quan trọng để gia tăng kim ngạch xuất khẩu, “nếu được hỗ trợ tốt từ nhà nước cho tập trung nâng cao tỷ lệ làm hàng xuất khẩu thì sẽ đột phá”- ông Dũng nói.

Bà Dung đề xuất, cần nâng kinh phí cho xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường. Thực tế, các doanh nghiệp dệt may dù có tăng trưởng, nhưng vẫn thấp, chỉ khoảng 6-7% cho toàn ngành. Hiện nay, mới chỉ có các DN lớn có đơn hàng còn những DN vừa và nhỏ vẫn khó khăn. Vì thế, cần có thêm nguồn hỗ trợ để tìm kiếm thêm thị trường xuất khẩu bù lại những thị trường bị thu hẹp.

Đồng quan điểm này, ông Trần Quốc Mạnh - Phó chủ tịch Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TP. Hồ Chí Minh - lo ngại: Nếu nhìn vào tốc độ tăng trưởng, 5 tháng qua ngành gỗ vẫn tăng 22%, nhưng thực tế qua từng năm hoạt động của ngành này đang giảm nhanh tốc độ, từ hơn 40% trước đây xuống còn 26% của 2011. Bởi thế, kiến nghị được đưa ra là cần giữ và đẩy mạnh kinh phí xúc tiến thương mại bởi trong điều kiện khó khăn mà không mở rộng thị trường, tìm kiếm đơn hàng mới là rất khó.

Thùy Linh